წითელი ცეცხლის ჭიანჭველები (Solenopsis invicta) შეერთებულ შტატებში სერიოზული მავნებელია 1933-1945 წლებში საზღვაო გადაზიდვებში აღმოჩენის დღიდან. მათი ნაკბენები აუტანელ ტკივილს იწვევს და შეერთებულ შტატებს ყოველწლიურად 8 მილიარდ დოლარზე მეტი უჯდება. დღეს წითელი ცეცხლის ჭიანჭველები 19 შტატში გვხვდებიან, ძირითადად სამხრეთ-აღმოსავლეთში, ასევე კალიფორნიაში. ისინი ასევე დიდი რაოდენობით მრავლდებიან ავსტრალიასა და ჩინეთში.
1958 წელს შეერთებულმა შტატებმა ცეცხლის ჭიანჭველების იმპორტისთვის ფედერალური საკარანტინო რეჟიმი დააწესა, რათა შეეზღუდა მცენარეებისა და ობიექტების გადაადგილება, რომლებსაც შეეძლოთ ამ მწერების გავრცელება. მკვლევარებისა და ოფიციალური პირების უმეტესობა მიიჩნევს, რომ ცეცხლის ჭიანჭველების გავრცელება ნერგების ტრანსპორტირებას უკავშირდება. სანერგე მეურნეობების მენეჯერები ადრე მცენარეების ფესვებს პესტიციდებით ასხურებდნენ ცეცხლის ჭიანჭველების გასაკონტროლებლად, მაგრამ ბევრი ასეთი პესტიციდის (მაგალითად, ქლორპირიფოსის) გამოყენება ამჟამად შეზღუდულია და ეს ქიმიკატები ძვირია.

აშშ-ის სოფლის მეურნეობის კვლევის სამსახურის, ცხოველთა და მცენარეთა ჯანმრთელობის ინსპექტირების სამსახურის და ტენესის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კვლევითმა ჯგუფმა შეისწავლა ცეცხლის ჭიანჭველების პოპულაციის შემცირების მეთოდები ნერგების ფესვებზე არაშემაკავებელი პესტიციდების გამოყენებით.პესტიციდებიზრდის ცეცხლოვან ჭიანჭველებთან კონტაქტის რისკს და შეუძლია ტოქსიკური ნივთიერებების გადაცემა ბუდეში მყოფ სხვა ჭიანჭველებზე. კვლევის შედეგებმა, რომელიც მარტში გამოქვეყნდა ეკონომიკური ენტომოლოგიის ჟურნალში, აჩვენა, რომ არამომგები პესტიციდიფიპრონილიმნიშვნელოვნად შემცირდა ცეცხლის ჭიანჭველების პოპულაცია ნერგების ფესვებში.
მკვლევარებმა Buxus microphylla-ს მცენარის ფესვთა ბურთულებში ცეცხლის ჭიანჭველების კოლონიები (მათ შორის მუშა ჭიანჭველები, კვერცხები, ლარვები, ჭუპრები და დედალი ჭიანჭველა) მოათავსეს. ფესვის ბურთულების ნახევარი ინსექტიციდი ბიფენტრინით დამუშავდა. შემდეგ წყალთან ერთად კონტროლის სახით ოთხი განსხვავებული არაშემაკავებელი ინსექტიციდი - ფიპრონილი, ინდოქსაკარბი, იმიდაკლოპრიდი და ფიპრონილი - გამოიყენეს. ასევე შემოწმდა არაშემაკავებელი ინსექტიციდების სხვადასხვა კონცენტრაციის ეფექტი და განისაზღვრა ნარჩენი ინსექტიციდების ეფექტურობა ჭიანჭველების შემოსევების პრევენციაში.
ფიპრონილმა აჩვენა საუკეთესო ინსექტიციდური ეფექტურობა, მავნებლების კონტროლის საშუალო ეფექტურობით 99.99%, შემდეგ მოდიოდა ინდოქსაკარბი (99.33%) და იმიდაკლოპრიდი (99.49%). როდესაც ეს ოთხი არამომგები ინსექტიციდი ბიფენტრინთან ერთად იქნა შერწყმული, მათი ინსექტიციდური ეფექტურობა მნიშვნელოვნად შემცირდა (ფიპრონილის გარდა, რომელმაც მიაღწია კონტროლის ეფექტურობას 94.29%). მავნებლების კონტროლში ფიპრონილის ეკონომიურობის შესამოწმებლად, მკვლევარებმა ექსპერიმენტი ჩაატარეს უფრო დაბალი კონცენტრაციებით და აღმოაჩინეს, რომ ინსექტიციდური ეფექტურობა შემცირდა 90%-ზე მეტით და ფიპრონილის სხვადასხვა კონცენტრაციას მნიშვნელოვანი გავლენა არ მოუხდენია მავნებლების რაოდენობაზე. ფიპრონილის რეკომენდებული კონცენტრაციის გამოყენებამ ეფექტურად აიცილა თავიდან მავნებლების შემოსევა ექვს თვემდე ვადით, ხოლო დოზის ნახევრის გამოყენებამ გამოიწვია ნარჩენების დატოვება მცენარის ფესვებში.
მკვლევარებმა დაწერეს: „არამომზიდველი ინსექტიციდების სამკურნალო საშუალებებს შორის, დინოტეფურანმა (ბიფენტრინით ან მის გარეშე) უზრუნველყო ყველაზე სტაბილური კარანტინის დონის კონტროლი, სადაც ფესვის ბოლქვების 75% (8) დაუზიანებელი დარჩა. სხვა არამომზიდველი ინსექტიციდებით (იმიდაკლოპრიდი, ინდოქსაკარბი და ფიპრონილი) დამუშავებულ ფესვის ბოლქვებს... დაუზიანებელი მაჩვენებლები 0-38%-ს შეადგენდა“.
მკვლევრებმა აღნიშნეს, რომ ფიპრონილი უფრო ძვირია, ვიდრე ორი პესტიციდი, რომლებიც დამტკიცებულია ფედერალური ცეცხლოვანი ჭიანჭველების კარანტინის რეგულაციებით - ქლორპირიფოსი და ბიფენტრინი. გამოყენებული ფიპრონილის რაოდენობის შემცირებამ იმედისმომცემი შედეგები გამოიღო, თუმცა მათ დაწერეს: „საჭიროა მეტი განმეორებითი ექსპერიმენტი, რათა საბოლოოდ დადგინდეს ფიპრონილის სხვადასხვა კონცენტრაციის გავლენა დაუინფიცირებული და ინფიცირებული ფესვის ბოლქვების რაოდენობაზე“.
თუმცა, თავად ფიპრონილიც გარკვეულ შეშფოთებას იწვევს. ის ადვილად ხსნადია წყალში, ტოქსიკურია ფუტკრებისთვის (Apis mellifera) და შეიძლება გავრცელდეს ჩამონადენის, შესხურებისა და მცენარეების მეშვეობით. ამჟამად მოქმედებს ეტიკეტირების რეგულაციები და შეზღუდვები ამ ინსექტიციდის ფუტკრებზე ზემოქმედების შესამცირებლად. მკვლევარებმა აღნიშნეს: „სანერგე მეურნეობებისთვის, ყვავილობამდე ფიპრონილის მხოლოდ მოჭრილი ხეების ფესვებზე წასმამ უნდა შეამციროს ფუტკრებთან კონტაქტის რისკი“. მათ დასძინეს, რომ წითელი ცეცხლოვანი ჭიანჭველების კონტროლისთვის ასეთი არამომგები ინსექტიციდების გამოყენების ოპტიმალური მიდგომის დასადგენად საჭიროა შემდგომი კვლევა.
„არამომგები ინსექტიციდები ეფექტურია მინდორში შეგროვებულ ნერგებზე წითელი ცეცხლოვანი ჭიანჭველების (Hymenoptera: Formicidae) კონტროლისთვის.“
Andrew Porterfield is a writer, editor, and communications consultant working with academic institutions, companies, and nonprofits in the life sciences. He currently resides in Camario, California. You can connect with him on LinkedIn or by email at aporterfield17078@roadrunner.com.
თაფლის ფუტკრის კოლონიების ჯანმრთელობა უმჯობესდება, როდესაც ისინი მეტ პროპოლისს (ცვილისებრ ფისს, რომელიც გამოიყენება სკაში დალუქვისთვის) გამოიმუშავებენ. ახალმა კვლევამ გამოსცადა რამდენიმე მარტივი მეთოდი, რომელთა გამოყენებაც მეფუტკრეებს შეუძლიათ სკაში პროპოლისის წარმოების გასაზრდელად.
ბენ პატლერი, მისურის უნივერსიტეტის დამსახურებული პროფესორი და ენტომოლოგი, ცნობილია არა მხოლოდ ბიოლოგიურ მავნებლების კონტროლში თავისი ისტორიული წვლილით, არამედ უამრავი ენტომოლოგიის სტუდენტისა და კოლეგის გულუხვი მენტორობითაც. მისი კარიერის რეტროსპექტულ მიმოხილვაში, ორი კოლეგა პატლერის მიღწევებსა და წვლილს იხსენებს.
ხაპრას ხოჭო მნიშვნელოვან ზიანს აყენებს შენახულ მარცვლეულს და წარმოადგენს მთავარ სამიზნეს პორტებსა და სასაზღვრო გადასასვლელებზე. კანადელმა მკვლევარებმა დაადგინეს ზღვრული ტემპერატურა, რომელიც ხოჭოს კლავს მისი სასიცოცხლო ციკლის ყველა ეტაპზე, მათ შორის დიაპაუზაში.
გამოქვეყნების დრო: 2026 წლის 13 აპრილი



